Trong những năm gần đây, đau đầu ngày càng có nhiều cách phân loại dựa trên mức độ phức tạp của nó, nhất là trong đau đầu mạn tính. Đau đầu là một triệu chứng cực kỳ phổ biến với khả năng mắc phải trong vòng 1 năm là 90% và trong sờ soạng cuộc thế là 99%.
Các nghiên cứu trong và ngoài nước cho thấy rằng tỷ lệ đau đầu các loại xảy ra trong thế cục mỗi người là từ 66% đến 78,83%. Theo một nghiên cứu ghi nhận được, có tới trên 80% số người đau đầu không đi đến khám chữa bệnh tại bất kỳ cơ sở y tế nào. Trong hồ hết các trường hợp, đau đầu thường không hiểm nguy, nhưng một số ít trường hợp cần sự đánh giá và chú ý của thầy thuốc điều trị.
Đau đầu có thể là một triệu chứng (chủ quan) có thể không có nguyên cớ hoặc do một số nguyên cớ thường được bỏ qua. Một số căn do phổ quát được xác định là mỏi mệt, làm việc quá sức và thiếu ngủ, găng, lo lắng, dùng các loại thuốc và hành vi sống cá nhân chủ nghĩa.
Việc thiết lập một lược đồ toàn diện và có tính thực hiện cho các rối loạn đau đầu là cấp thiết, tuy nhiên, việc xây dựng vấn đề này là rất khó khăn. Sự hợp nhất về lâm sàng ngày càng có nhiều tranh biện do chừng độ phức tạp của bệnh tật và các phác đồ điều trị không đạt được hiệu quả như mong muốn.
Đau đầu migraine và các nhân tố can hệ
Một số nghiên cứu trên thế giới ghi nhận có sự khác biệt về tỷ lệ đau đầu migraine giữa nam giới và phụ nữ, trong đó tỷ lệ đau đầu ở phụ nữ là cao hơn so với nam giới. Nghiên cứu do Buse C.D. và cộng sự tiến hành năm 2013 ghi nhận, đàn bà có tỷ lệ đau đầu migraine cao từ 1,48 - 3,25 lần so với nam giới. Nghiên cứu thực hiện dựa trên hệ thống dữ liệu của trọng tâm Nghiên cứu và đề phòng Migraine Mỹ từ năm 2004, tất cả các đặc tính mẫu nghiên cứu cũng như các loại đau đầu được ghi nhận một cách chuẩn xác.
Estrogen là một nhân tố can hệ đến đau đầu migraine, nghiên cứu cho thấy cường độ và tần suất đau đầu ở đàn bà gia tăng sau tuổi dậy thì và giảm sau thời kỳ mãn kinh. Đau đầu migraine xảy ra tương đương nhau ở nam và nữ trước tuổi dậy thì, nhưng sau tuổi này, tần suất ở nữ cao hơn so với nam giới. Tỷ lệ đau đầu migraine tăng dần theo độ tuổi, cao nhất là độ tuổi từ 30 - 39 tuổi.
-Tuổi khởi phát đau đầu trung bình là 31,97 tuổi, thời kì mỗi cơn đau nhàng nhàng là 27,61 giờ. Đau đầu migraine có mối can dự với tuổi, nghề nghiệp, trình độ học thức, tình hình kinh tế. Đau đầu dạng găng có mối liên can với tình trạng hôn nhân, nghề, trình độ học thức.
-Bệnh nhân nên ghi lại một nhật ký đau đầu giúp theo dõi diễn tiến bệnh và giúp cho chẩn đoán dễ dàng hơn. Khuyến cáo bệnh nhân không nên lơi là với triệu chứng đau đầu cũng như chơi nên uống thuốc điều trị triệu chứng đau đầu mà không có sự chỉ định của các thầy thuốc chuyên khoa.
Sự dị biệt này có thể do hồ hết ở những người trên độ tuổi 50 thường chú ý đến các vấn đề sức khỏe khác (các bệnh thường gặp ở độ tuổi này như tăng áp huyết, đái tháo đường, các bệnh về cơ xương khớp…) so với triệu chứng đau đầu, thường bỏ qua triệu chứng này vì triệu chứng này là phổ biến, do đó người bệnh hạn chế đến khám tại khoa tâm thần. Trong khi đó, những người dưới độ tuổi 30, vấn đề đau đầu là ít xảy ra, điều đó dẫn đến việc cần để ý đi khám bệnh khi tình trạng đau đầu kéo dài.
So với nhóm nội trợ, những người làm công chức, viên chức, áp lực công việc về giấy tờ, quy định, chính sách và các thủ tục hành chính khác là rất lớn. Tình trạng bao tay, sức ép kéo dài là yếu tố thúc đẩy cho các vấn đề liên can đến đau đầu, trong đó có các vấn đề về mạch máu não. Các ngành nghề khác nhau có những đặc thù công việc khác nhau, do đó khả năng xảy ra tình trạng đau đầu migraine là khác nhau, tăng hay giảm tùy thuộc nhiều đặc điểm khác của đối tượng nghiên cứu như thói quen, hành vi, lối sống,…
Trình độ học thức cũng là một trong những căn do gây ra đau đầu migraine. Nghiên cứu ghi nhận được ở những người có trình độ đại học có tỷ lệ đau đầu migraine cao gấp 8,63 lần so với những người có trình độ tiểu học, và sự dị biệt này là có ý nghĩa thống kê. Sự dị biệt này có thể là do những nhân tố về sức ép học tập. Ngoài ra, trình độ học thức khác nhau dẫn đến việc chọn lọc nghề nghiệp cũng khác nhau. Những người có trình độ học vấn cao thường chọn lọc những ngành nghề dùng trí tuệ. Điều này tác động gián tiếp lên tình trạng migraine.
Đau đầu dạng găng tay
Mỗi giới tính có những áp lực riêng về vai trò mỗi cá nhân chủ nghĩa, nhưng sự căng thẳng để gây ra tình trạng đau đầu là không có khác biệt đáng kể. Nam hay nữ có thể chịu những sức ép như nhau và do đó, tình trạng đau đầu do bao tay là như nhau.
Tỷ lệ đau đầu dạng găng tay tăng theo độ tuổi, có tức thị độ tuổi càng cao, đau đầu dạng căng thẳng càng tăng. Những người có tình trạng hôn nhân khác (ly thân, ly dị, góa) có tỷ lệ đau đầu bít tất tay gấp 1,19 lần so với những người độc thân. Tình trạng hôn nhân có những áp lực về lối sống tinh thần và tầng lớp khác nhau, từ đó ảnh hưởng lên chất lượng cuộc sống, gây tình trạng bao tay. Các xung đột, mâu thuẫn hay các vấn đề tiêu cực liên tưởng đến mối quan hệ gia đình, từng lớp góp phần làm gia tăng tình trạng găng tay. Tình trạng này kéo dài lâu ngày, không chỉ gây ra đau đầu dạng bao tay mà còn nhiều vấn đề sức khỏe khác.
Mỗi ngành nghề khác nhau có những sức ép khác nhau. Có thể nói rằng, tình trạng đau đầu dạng bít tất tay đang ngày một phổ thông và xuất hiện ở hết thảy các nhóm nghề. Tùy theo đặc điểm nghề nghiệp khác nhau mà áp lực công việc sẽ khác nhau. Bên cạnh đó, khả năng của mỗi cá nhân trong việc ứng phó với stress, găng tay và sức ép cũng là một trong những nguyên tố giúp làm tăng hay giảm tỷ lệ đau đầu dạng găng.
BS. LÝ THANH HÙNG
